Yakıt fiyatlarındaki artışa karşı protestolar Suriye’nin sekiz vilayetine yayıldı; ulaşım ücretleri, gıda maliyetleri ve azalan satın alma gücüyle ilgili endişeler artıyor.
Suriye’de yakıt fiyatlarındaki artışa karşı protestolar Pazar günü ülke geneline yayıldı. Kararın, azalan satın alma gücü ortamında ulaşım ücretlerini, gıda fiyatlarını, mal ve hizmet maliyetlerini artıracağı yönündeki endişeler giderek arttı.
Suriye’nin sekiz vilayetinde (Halep, İdlib, Hama, Deara, Rakka, Deyrizor, Haseke ve Şam kırsalı) farklı türlerde halk gösterileri düzenlendi. Bazı bölgelerde göstericiler araç lastiklerini yaktı ve yolları bloke etti, ulaşım işçileri ise faaliyetlerini durdurdu.
Suriye’de protestolar yaygınlaştı
Halep’te, Azaz ve çevresinde, Gaziantep-Halep yolu üzerindeki El-Cemal kavşağı yakınlarında, ayrıca Ahtimlat, Hayyan, El-Cina ve El-Bab’da protestolar ve yol blokajları yaşandığı bildirildi.
İdlib’de protestocular, Maarrat al-Numan yakınlarında Halep-Şam uluslararası karayolunu trafiğe kapatarak yakıt fiyatlarının düşürülmesini talep etti. Rakka’da ise el-Mansur ve el-Hasiva’da yollar kapatılırken, Rakka-Tall Abyad yolu da trafiğe kapatıldı.
Deyrizor’da, Tayana, Haşam ve Kasra dahil olmak üzere çeşitli bölgelerde protestolar yaşandığı bildirildi. Protestocular lastik yaktı ve yolları kapattı, bazı nakliye şoförleri ise çalışmayı bıraktı.
Haseke; Tel Hamis, Tel Tamer, Tel Brak, Şeddadi, Markada ve 47. Bölge’de de protestolara sahne oldu. 47. Bölge’deki protestocular, ham petrol tankerlerinin geçişini engellemek için M4 karayolunu trafiğe kapattı.
Hama şehri ve Kefr Nabuda’da da protestolar bildirilirken, Şam kırsalındaki Caramana’da ulaşımda aksamalar yaşandı. Dera’da ise artan yakıt fiyatlarına ve bunların yaşam ve ulaşım giderleri üzerindeki etkisine karşı gösteriler düzenlendi.
Yakıt fiyatlarındaki zam, daha geniş ekonomik endişeleri gündeme getiriyor
Protestolar, yakıt fiyatlarındaki artışın ulaşımı, tarımı, üretimi, temel malları ve hizmetleri hızla etkileyeceğine dair endişeleri yansıtıyor.
Ulaşım şoförleri artan işletme maliyetlerini karşılamak için daha yüksek ücretler talep ederken, bölge sakinleri ise ücret artışlarının mali yüklerini daha da artıracağından endişe ediyor.
Bu gelişmeler, nüfusun büyük kesimlerinin sınırlı gelir ve azalan satın alma gücüyle karşı karşıya kaldığı, dolayısıyla enerji ve ulaşım maliyetlerindeki artışın yaşam standartları üzerindeki potansiyel etkisini artırdığı bir dönemde yaşanıyor.
Banyas rafinerisi daha yüksek üretim hedefliyor
Bu arada, Banyas Rafinerisi, üretimi artırmayı hedefleyen kapsamlı bir bakım ve rehabilitasyon aşamasına girdi.
Rafineri Genel Müdürü Ahmed Abdel Rahman el-Susi, Al-Modon’a yaptığı açıklamada; çalışmaların üretim ünitelerini, bir reaktörün değişimini, damıtma ünitesini, güç santralini, binaları, yolları, güvenlik sistemlerini ve laboratuvarı kapsadığını söyledi.
Yenileme çalışmalarıyla üretimin günlük yaklaşık 90.000 varilden 130.000 varile çıkması, yani yaklaşık 40.000 varil artması bekleniyor. Rafineri benzin, dizel, gazyağı ve ev tipi gaz üretimine devam edecek.
Fiyat artışının etkisi yakıt maliyetlerinin ötesine de uzanarak, özellikle Haseke, Deyrizor ve Rakka’da yol blokajları, lastik yakma ve petrol ürünleri tankerlerinin hareketlerinde aksamalar şeklinde kendini gösterdi.
Enerji Bakanlığı fiyat artışlarını gerekçelendirdi
Suriye Enerji Bakanlığı, yakıt ürün fiyatlarındaki ayarlamanın, Banyas Rafinerisi’ndeki bakım çalışmalarıyla aynı zamana denk gelen “küresel tedarik maliyetlerindeki olağanüstü artıştan” kaynaklandığını belirtti.
Bakanlık, söz konusu önlemin “geçici olduğunu ve iç piyasada yakıt tedarikinin devamlılığını ve bulunabilirliğini sağlamayı amaçladığını” belirtti.
Açıklamada, Suriye’nin petrol ve petrol ürünlerine olan iç talebinin günde yaklaşık 300.000 varil olduğu, yerel ham petrol üretiminin ise günde sadece 100.000 varil civarında olduğu ve ülkenin bu açığı kapatmak için ithalata bağımlı kaldığı belirtildi.
Yetkililer ne yapabilir?
Protestoların sekiz ile yayılmasıyla birlikte, yetkililer, ulaşım, gıda ve hizmet maliyetlerindeki artışın krizi daha da derinleştirmeden önce, yakıt fiyatlarındaki artışın ekonomik etkilerini ele almak zorunda kalıyor.
Suriye İnsan Hakları Gözlemevi’ne göre, yetkililerin yakıt fiyatlarındaki artışa ilişkin artan hoşnutsuzluğu gidermek için çeşitli seçenekleri bulunuyor; bunlar arasında kararı gözden geçirmek ve en çok etkilenen gruplara doğrudan destek sağlamak yer alıyor.
Bu önlemler arasında, yeni bir ücret yapısının yanı sıra, sübvansiyonlu yakıt tahsislerini belirlemek için akıllı kart sistemi ve toplu taşıma için hedefli yakıt sübvansiyonları da yer alabilir.
Gözlemevi, gerilimi azaltma önlemleri, hedefli destek, düzenlenmiş ulaşım ücretleri ve doğrudan diyaloğun birleştirilmesinin, kamuoyundaki öfkeyi kontrol altına almanın ve kötüleşen yaşam koşullarına karşı protestoların daha fazla yayılmasını önlemenin en etkili yolu olacağını belirtti.
