featured
  1. Haberler
  2. Analiz
  3. Ayetullah Mücteba Hamaney’in bir saldırıya coğrafi sınır tanımaksızın karşılık verilmesi talimatı ne anlama geliyor?

Ayetullah Mücteba Hamaney’in bir saldırıya coğrafi sınır tanımaksızın karşılık verilmesi talimatı ne anlama geliyor?

0
Paylaş

Ayetullah Mücteba Hamaney’in İran ordusunun komutanlarına, ABD-İsrail kaynaklı herhangi bir saldırıya karşı “coğrafi” sınırlar olmaksızın karşılık verilmesi talimatını vermesi ve savaşın sona erme zamanını ve koşullarını belirleyecek tarafın İran olduğunu vurgulaması ne anlama geliyor?

İran-ABD savaşının geride kalan sekiz aylık sürecinde yaşananlar bize şunu gösterdi: ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik ağır saldırılar düzenleme tehditlerini hiçbir zaman hayata geçirmedi. Çoğu zaman bu tehditlerinden, saldırıların başlamasına saatler, hatta bazen dakikalar kala geri adım attı.

Bu nedenle, İsrail kaynaklarının bugün (cumartesi) gündeme getirdiği, Trump’ın İran’a yönelik saldırıları önümüzdeki çarşamba günü, yani ABD ara seçimlerinden bir gün sonra, İsrail işgal yönetiminin de katılımıyla yeniden başlatmayı planladığı yönündeki sızıntılara son derece ihtiyatlı yaklaşıyoruz. Bu durum, İsrail ordusunun en yüksek alarm seviyesine geçirilmesini ve ABD askerî kurumlarının son birkaç gün içinde İsrail ordusuna önleyici füzeler ve gerekli askerî teçhizatı ulaştırmak amacıyla bir hava köprüsü kurmasını açıklıyor.

Bu sızıntıların bir ölçüde gerçeği yansıtıyor olabileceğini düşündüren üç ihtimal bulunuyor. Bunları şöyle sıralayabiliriz:

Birincisi: İran’ın Yüksek Lideri’nin oğlu Seyyid Mücteba Hamaney’in internet sitesinde yayımladığı açıklama. Hamaney bu açıklamasında İran ordusuna, ABD ve İsrail kaynaklı tehditlere karşı “coğrafi sınırlar” olmaksızın karşılık verilmesi talimatını verdi. Ayrıca düşmanların saldırıya geçmesi hâlinde, bu saldırıyı sona erdirecek zamanı ve koşulları İran silahlı kuvvetleriyle İran halkının belirleyeceğini ifade etti.

İkincisi: Katar’ın ABD ile İran arasındaki arabuluculuk girişimlerini yeniden başlatması ve ABD’nin talebi üzerine dün Tahran’a bir heyet göndermesi. Bu girişim, müzakereleri yeniden canlandırmak ve askerî bir çatışmayı önlemek amacıyla yapılan “son bir girişim” niteliğindeydi.

Doha’dan gelen haberlere göre Katarlı heyet, İranlı yetkililerle 12 saat boyunca kesintisiz görüştü. Ancak görüşmelerin sonunda sonuçlara ilişkin herhangi bir açıklama yapmadan Doha’ya döndü. Bu arabuluculuk girişiminin apar topar yeniden devreye sokulması, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri General Muhsin Rızai’ye gönderdiği mesajın ardından gerçekleşti. Söz konusu mesajda, diplomatik çabaları yeniden canlandırmak amacıyla ABD’nin yeni “tavizler” sunmaya hazır olduğu belirtiliyordu.

Üçüncüsü: Umman Denizi ve Hint Okyanusu’ndaki ABD uçak gemileri ve savaş gemileriyle Ürdün ve Körfez bölgesindeki askerî üslerde, ayrıca İsrail ordusunda olağanüstü hâl ve alarm durumunun ilan edilmesi.

Önümüzdeki beş gün, bu savaşın barışla mı yoksa savaşla mı sonuçlanacağı açısından belirleyici olabilir. ABD ara seçimlerinin ilk sonuçları da belki en belirleyici ölçüt olacaktır. ABD’deki derin devletin ve ona bağlı askerî kurumların, Cumhuriyetçi Parti Senato ve Temsilciler Meclisi’ndeki çoğunluğunu koruyamazsa Başkan Trump’ın savaşın fitilini ateşlemesine izin vereceğini düşünmüyoruz.

Belki de Trump’ın tehditlerini uygulamayı bu kritik seçimlerin sonrasına ertelemesinin nedeni budur. Son iki günde petrol ve altın fiyatlarının düşmesi de bu varsayımı destekleyen bir gelişme olarak değerlendirilebilir.

Seyyid Mücteba Hamaney’in askerî komuta kademesine, ABD ve askerî tehditlere karşı coğrafi sınırlar olmaksızın karşılık verilmesi talimatını vermesi ve savaşın sona erme zamanıyla koşullarını silahlı kuvvetlerin ve İran halkının belirleyeceğini açıklaması, kendisinin ve askerî yönetimin bu savaştan korkmadığını, aksine savaşa son derece yüksek düzeyde hazır olduğunu gösteriyor.

Saldırılara coğrafi sınırlara bağlı kalmaksızın karşılık verilmesine yapılan vurgu, çatışmanın kapsamının genişletilmesi anlamına geliyor. Bu, dünyanın dört bir yanındaki askerî üslerin hedef alınmasını ve menzili 5.000 kilometreyi aşan, nükleer başlık taşıma kapasitesine sahip gelişmiş füzelere sahip olunmasını da kapsıyor.

Bu varsayımı destekleyen gelişmelerden biri, İran füzelerinin Hint Okyanusu’nun güneyindeki Diego Garcia askerî üssüne ulaşmasıdır. Aynı durum, İngiltere’deki Fairford Hava Üssü’nün ABD’ye ait B-1 ve B-52 tipi dev bombardıman uçaklarından boşaltılarak bu uçakların İran füzelerinin menzilinden uzakta, güvenli üslere gönderilmesi için de geçerlidir. ABD’nin bu konudaki resmî açıklamasında da söz konusu gelişmeye yer verilmiştir.

Kesin olan şu ki Trump iki kez yenilgiye uğrayacak: İlk yenilgisini ara seçimlerde, ikincisini ise İran’la yaşanacak herhangi bir askerî çatışmada alacak. Savaşa girmeye en istekli taraf İran’dır.

İran’ın bütün “dolaylı” müzakere turlarında, özellikle nükleer programı konusunda kendi şartlarından taviz vermemesi, müzakerelere başlamadan önce öne sürdüğü yedi koşulda ısrar etmesi ve bugün Hürmüz Boğazı’nda dört petrol tankerini, daha önceki günlerde de 15 tankeri mayın veya füzelerle imha ederek batırması, söylediklerimizi doğruluyor.

Yeniden savaşa girmek konusunda son sekiz ay boyunca temkinli davranan, ancak şimdi bu konuda oldukça istekli görünen Binyamin Netanyahu ise savaşa katılması hâlinde ağır bir bedel ödeyecektir. Çünkü İran, Lübnan ve Yemen kaynaklı hipersonik füzeler ile parçacıklı savaş başlıkları, işgal altındaki Filistin’in büyük bölümündeki şehirleri tahrip edebilir. Bu saldırılar Tel Aviv’den başlayıp Hayfa üzerinden, İsrail’in nükleer reaktörüne ev sahipliği yapan Dimona’ya kadar uzanabilir.

İlk savaşta, önceki haziran ayında, milyonlarca yerleşimci 12 gün boyunca sığınaklarda ve tren tünellerinde yaşamak zorunda kalmıştı. Yeni bir savaşta ise hayatta kalabilmek için denize açılıp Kıbrıs ve Yunanistan’a kaçmak zorunda kalabilirler. ABD’nin “tüm bombaların anası” da ne kendilerini kurtarabilir ne de koruyabilir; onun teyzesi de halası da…

Bekleyip göreceğiz.

Abdulbari Atvan

Ayetullah Mücteba Hamaney’in bir saldırıya coğrafi sınır tanımaksızın karşılık verilmesi talimatı ne anlama geliyor?
0

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter