Yani Noel erken geliyor; Trump, sadece Ukrayna’da değil, aynı zamanda İran’la da yakında barışın müjdesini vereceğini vaat ediyor. Hadi oradan, külahıma anlat!
ABD başkanı, Ukrayna’da ve İran’la “büyük ve güzel bir anlaşmaya” atıfta bulunarak, “Önümüzdeki hafta birçok şey göreceksiniz” dedi.
Artık fark etmeliyiz ki Trump tamamen hezeyan içinde. Söylediği hiçbir şey uzaktan yakından ciddiye alınamaz. Eğer bu sözlerden çıkarılabilecek herhangi bir mantık varsa, bu daha çok iyi haberler illüzyonu yaratma ve finansal piyasaları spekülatör grubunu bir kez daha kendi çıkarlarına göre manipüle etme yönünde çaresizce bir çaba olmasıdır.
Evet, bu hafta Abu Dabi’de, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Avrupa’daki en büyük kara savaşının barışçıl çözümü için Rus ve Ukraynalı heyetler arasında görüşmeler yapıldı. Batı medyasında bu toplantı “ABD’nin arabuluculuğunda” gerçekleşti şeklinde nitelendirildi. Washington ve NATO uşakları tarafından kışkırtılan bir vekalet savaşının, aynı kışkırtıcılar tarafından barış anlaşması için arabuluculuk ediliyor olması ne kadar da ilginç, değil mi?
Her halükarda, bu görüşmelerin somut bir sonuç vereceğine dair hiçbir işaret yok; çünkü Ukrayna rejimi, diplomasinin başarılı olmasına asla niyetleri olmayan Avrupalı liderler tarafından el üstünde tutuluyor. Ve bu ABD başkanı, Avrupalı vergi mükelleflerinin sübvanse ettiği silâhları Ukrayna’ya satmayı seviyor.
Trump’ın İran hakkındaki büyüklenmelerine gelecek olursak. Burada kesin olarak tamamen kafayı sıyırmış olduğunu söyleyebiliriz.
Pazartesi günü C-SPAN’a verdiği demeçte “İran’ı kazandık” dedi ve İran yönetiminin “bir anlaşma istediğini” öne sürdü. Trump aynı hezeyanı içinde, “eğer şartlar değişirse” İran’ı “hızla yerle bir etmeye” hazır olduklarını ve “tetiği çekmeye hazır beklediklerini” (“locked and loaded”) de yineledi. Bu durum pek de barış elçisi ruh halini yansıtmıyor.
Beyaz Saray, İran ile görüşmelerin sürdüğünü ve Katar’ın arabuluculuk yaptığını iddia ediyor.
Bu durum, Hürmüz Boğazı’nda birden fazla petrol tankerinin alevler içinde olduğu ve Trump’ın dokuz ay önce başlattığı yasadışı savaştan bu yana olduğu gibi, İran’ın onayı olmadan hiçbir geminin Basra Körfezi’nden dışarı çıkmasına izin verilmediği bir dönemde yaşanıyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio bile bu hafta G7 zirvesi için Paris’e giderken, Washington’ın kritik petrol nakliye rotası üzerinde kontrolü sağlamakta başarısız olduğunu gülünç bir şekilde itiraf etti. Rubio, Batılı devletlere bu çıkmazı kurtarmaları için yalvardı.
İran’ın en üst düzey ulusal güvenlik şefi Tümgeneral Muhsin Rızai, Trump’ın “kontrol” ve barış görüşmeleri hakkındaki iddialarını “saf yalanlar” olarak reddetti.
Rızai, Trump’ın, ABD ekonomisini mahveden ezici petrol fiyatlarını düşürme çabasıyla “sahte haberler üreten” “çaresiz bir kumarbaz” gibi çırpındığını söyledi.
İran, kendi şartları yerine getirilene kadar ABD ile hiçbir görüşme yapılmayacağını tutarlı bir şekilde tekrarladı. Bu şartlar arasında şunlar yer alıyor: İran, Gazze, Lübnan ve Yemen’e karşı tüm savaş cephelerinin sona erdirilmesi; İran üzerindeki tarihi yaptırımların kaldırılması; İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması ve Washington’ın, askeri güçlerinin geri çekilmesini içeren yeni bir bölgesel güvenlik gerçekliğini kabul etmesi.
Tahran, ABD’nin düşmanlıklara yeniden başlamayı seçmesi halinde, savaşın bir sonraki aşamasının coğrafi sınırları olmayacağı ve İran’ın hedefleri arasında Avrupa’daki ve diğer yerlerdeki Amerikan üslerinin de yer alacağı konusunda uyardı. Trump’ın aksine, İran blöf yapıyor gibi görünmüyor.
İran bu hafta, engin sıradağlarının altında güvenli bir şekilde korunan yeni bir “füze şehri” tanıttı. İran cephaneliğinde 4.000 kilometre uzaklıktaki hedefleri vurabilecek Hürremşehr gibi balistik füzeler bulunuyor. Pentagon’un İngiltere’deki üslerden uçakları çekmeye başlaması tesadüf gibi görünmüyor.
Amerikalı jeopolitik analist Mike Adams, Trump’ın İran’la barış görüşmelerinden alenen bahsetmesini, “sürpriz bir kinetik saldırı” için bir kılıf olarak cynik (alaycı/bencil) bir şekilde kullandığını savunuyor.
Adams, Trump’ın İranlı yetkililerle diplomatik temaslar kurmakla övünüp, hemen ardından dönerek 28 Şubat’ta İran’ın dini lideri Seyyid Ali Hamaney’in bir ABD-İsrail hava saldırısıyla suikasta uğradığı o ölümcül saldırıyı başlatma siciline dikkat çekiyor.
Adams, Singapur’dan Basra Körfezi bölgesine doğru yola çıkan üçüncü bir uçak gemisinin (USS Theodore Roosevelt) bulunduğunu belirtiyor. Bu gemi, halihazırda bölgede bulunan USS Washington ve USS George HW Bush taarruz gruplarına katılıyor.
“Eğer Trump savaşı bitirmeyi planlıyorsa, neden Basra Körfezi’ne üçüncü bir uçak gemisi grubu gidiyor? ABD Donanması bölgeden ayrılana kadar bu savaş bitmemiştir.”
Adams şunu ekliyor: “Trump tamamen aklını kaçırdı, dolayısıyla her şey mümkün.”
Trump’ın egosantrizmi ve narsisizmi, İran’a karşı yürüttüğü pervasız savaşın Cumhuriyetçi Parti’ye ara seçimlerde utanç verici bir yenilgiye mal olduğunu ve kendisini topal ördek bir kaybedene dönüştürdüğünü gerçeğini kabul edemiyor. Amerikan vatandaşları, bu suç dolu savaşın tetiklediği ekonomik felaketin ortasında, savaşa karşı kitlesel olarak oy kullandı.
İşte bu yüzden kumarbaz-ı azam Trump, gerçekliğe dayanarak değil, egosunu tatmin etmeye dayanarak “iyi haber zaferine” benzeyen bir şeyi kurtarmaya çalışmak için muhtemelen iki katına oynamaya ve bütün evi tehlikeye atmaya meyillidir.
Fakat kumarı büyüterek İran’a karşı savaşı tırmandırması halinde, küresel ekonomi için doğuracağı sonuçlar bugüne kadarki karmaşayı bir piknik gibi gösterecektir. İran, saldırıya uğraması halinde, Fars (Basra) Körfezi’ni onlarca yıl boyunca bir enerji ve gübre kaynağı olarak kapatarak küresel ekonomiyi fiilen batıracağı konusunda uyardı. Ve sürekli olarak “bir ulusu silmekle” tehdit eden psikopatik tehditlerle karşı karşıya kalan İran’ı, böyle bir misillemeden dolayı kim suçlayabilir ki?
Bir başkan küresel bir infilakın üzerinde elini gezdirirken barış yapmaktan övündüğünde, bu durum ABD siyasetinin ve birey olarak Trump’ın durumu hakkında çok şey anlatıyor.
Bir başkanın, eli küresel çapta bir felaketi tetikleyecek düğmenin üzerindeyken barış sağlamakla övünmesi, ABD siyasetinin ve Trump’ın bir birey olarak nasıl bir noktada bulunduğunu ortaya koyuyor.
Finian Cunningham
Strategic Culture Foundation




