featured
  1. Haberler
  2. İnanç ve Düşünce
  3. Bir rivayet bir değerlendirme

Bir rivayet bir değerlendirme

0
Paylaş

Hz. İmam Hasan-ı Müctebâ (a.s.) şöyle buyurdular: “İşte bunlar, benim Şiam olduklarını iddia ediyorlar; halbuki benim katledilmemi istediler, malımı yağmalayıp aldılar…” (Tabersî, İhticâc, 2/10)

A- Öncelikle öyle anlaşılıyor ki kardeşimiz eserin muteberliği ile rivayetin muteberliğini birbirinden ayırt edememektedir. Eserin muteber oluşu ayrı bir husus, rivayetin muteber oluşu ise ayrı bir husus. Bir eserin muteber oluşu onun içindeki bütün rivayetin sahih olduğu anlamına gelmez. Zaten Şiî ulema en gözde eseri olan Kâfî’ye dahi bütün rivayetleri sahihtir muâmelesi yapmamıştır.

B- Bu rivayetin de Şiî hadis usulüne göre sıhhat yönünden incelenmesi gerekmektedir. Hadis sened açısından incelendiği zaman rivayetin mürsel olduğu net bir şekilde görülmektedir. Zira müellif Tabersî Zeyd b. Vehb el-Cühenî’ye varan isnad zincirini zikir etmemektedir. (Tabersî, İhticâc, 2/10, Talik: Muhammed Bakır Horasan, Necef: Metâbiu’n-Numan, 1966) Zaten Ağa Büzürg et-Tahrânî gibi büyük Şiî bilginler de bu eserin mürsellerinin çok fazla olduğunu belirtmişlerdir. Dolayısıyla dıştan teyit edici başka bir kaynak bulunması gerekmektedir. Her halükarda rivayetin sizin istediğiniz tarzda sahih olduğunu -ki öyle de değil- varsayalım.

C- Yani rivayetin delaletinden ne çıkardığınızı anlamaya çalışıyorum. Bununla İmam Hasan-ı Müctebâ’nın bütün Şiîlerinden nefret ettiği veya onlardan razı olmadığı gibi bir sonuca mı ulaşmak istiyorsunuz yoksa Muâviye’nin faziletli olduğu sonucuna mı ulaşmak istiyorsunuz. Bu iki sonuca da ulaşmışsanız metni değerlendirmede çok ciddî bir yanılgı içerisinde olduğunuz hatta metni anlama seviyesinde dahi olmadığınız anlaşılıyor.

D- “هؤلاء، يزعمون أنهم لي شيعة، ابتغوا قتلي، وأخذوا مالي،/İşte bunlar, benim şiam olduklarını iddia ediyorlar; halbuki benim katledilmemi istediler, malımı yağmalayıp aldılar…” “Hâulâîden” (kaldı ki bu sözcüğün kendisi dahi tahsisi işar ettiriyor) sonraki cümle olduğu gibi İmam Hasan-ı Müctebâ’nın kastı, hakikatte Şia olmayan, hatta tarihi verilerin de ışığında İmam’ı Muâviye’ye satmak için onunla yazışan, fakat aleniyyette onun Şiaları ve yardımcıları olduklarını izhar eden necis kişilerdir. Yoksa İmam Hasan-ı Müctebâ, Muâviye (l.a.) gibi birisini has ve sadık Şiîleriyle mukayese edip Muâviye’yi bu yüce zevâttan üstün kılıyor değildir.

E- Anlaşılan Arap gramer, belağat ve fesahatından da yoksunsunuz. “Hayrun” ism-i tafdîldir. İsm-i tafdîlde üç olasılık vardır. Bu olasılıklardan hangisinin kast edildiği tespit edilmelidir.

1-Daha (en) iyi ile iyinin mukayesesi
2-Daha (en) iyi ile kötünün mukayesesi
3-Daha (en) kötü ile kötünün mukayesesi.

İmam Hasan-ı Müctebâ’nın “hayrun” kelimesindeki maksadının tespiti gerekiyor. Siz önceki paylaşımımda da olduğu gibi metni yarıda kesip de bu cümleyi sununca sanki İmam Hasan-ı Müctebâ’nın Muâviye iyi gördüğü bir sonuca ulaşmak istemişsiniz. Kaldı ki bu çıkarımınız da oldukça sorunludur ve dışsal bir delile ve karineye ihtiyaç vardır. Sunduğunuz cümlede de buna yönelik karine olmaması bir yana cümlenin zahiri kötü ile daha kötünün mukayesesini hissettirmektedir.

Hele ki sizin bilerek veya bilmeyerek (inşallah maksatlı bir şekilde İmam’ın sonraki sözlerini kesip atmamışsınız) sunmadığınız bölümde İmam Hasan-ı Müctebâ’nın kötü ile daha kötüyü mukayese ettiği net ve sarîh bir şekilde görülmektedir.

F- İmam Hasan-ı Müctebâ (a.s.), aynı rivayette diyalogun devamında ruhum kendisine fedâ olsun Muvahhidlerin Mevlası ve Emiri Ali b. Ebû Tâlib’in şu buyruğunu arz ederek Ali sevenlerine Muâviye ve Emevîler hakkında nasıl bir düşünceye ve kanaate sahip olmamız gerektiği hususunda yol gösteriyor:

“يا حسن أتفرح كيف بك إذا رأيت أباك قتيلا؟! كيف بك إذا ولي هذا الأمر بنو أمية، وأميرها الرحب البلعوم، الواسع الإعفجاج، [1] يأكل ولا يشبع، يموت وليس له في السماء ناصر ولا في الأرض عاذر، ثم يستولي على غربها وشرقها، يدين له العباد ويطول ملكه، يستن بسنن أهل البدع الضلال، ويميت الحق وسنة رسول الله صلى الله عليه وآله يقسم المال في أهل ولايته، ويمنعه من هو أحق به، ويذل في ملكه المؤمن، ويقوى في سلطانه الفاسق، ويجعل المال بين أنصاره دولا، ويتخذ عباد الله خولا يدرس في سلطانه الحق، ويظهر الباطل، ويقتل من ناواه على الحق، ويدين من لاواه على الباطل،/”Ey Hasan, (şu an) nasıl da neşelenip seviniyorsun! Babanın kanlar içinde katledildiğini gördüğün zaman halin nice olur?! Emevîler ve onların o günkü lideri bu işin başına geçtiğinde senin halin nice olacaktır? O ki boğazı geniş, iştahı doyumsuz, ne yese doymaz birisidir; öyle biridir ki öldüğünde ne gökte bir yardımcı bulabilir ne de yeryüzünde onu mazur görecek biri çıkacaktır!

Sonra o yönetim batınının ve doğunun kontrolünü ele geçirecek; kullar ona boyun eğecek ve mülkü pek uzun sürecektir. O, ehli bid’at ve sapkınların geleneklerini uygulayacak, hakkı ve Resûlullah’ın (s.a.a.) sünnetini öldürecektir. Malı kendi yandaşları arasında bölüştürecek, ona en çok hak sahibi olanlardan ise esirgeyecektir. Kendi hükümranlığında mümini hor ve zelil edecek, fasıkı güçlendirecektir. Malı (ve devlet imkânlarını cevher caduk) taraftarları arasında bir tekel haline getirecek, Allah’ın kullarını kendine köleler ve hizmetkârlar edinecektir. O kendi iktidarında hakkı unutturup ortadan kaldıracak, batılı ortaya çıkaracaktır. Hak yolunda kendisine karşı çıkanları katledecek, batıl uğruna kendisine boyun eğenleri ise mükâfatlandırıp koruma altına alacaktır.” (Tabersî, İhticâc, 2/11)

G- İmam Ali’nin bu buyruğu defalarca mülahaza edilmelidir. Zira İslam’ın iktidar ve devletteki amaç ve gayelerini, insanların özgürlüklerinin hiçbir iktidara değiştirilemeyeceklerini, bu bakış açısına göre başta Emevî olmak üzere Abbâsî, Selçuklu ve Osmânlı’nın ne derece İslamî olup olmadığı sorgulanmalıdır. Zira İmam’ın bu bakış açısıyla sonraki dönem saltanatçı zihin yapısının İslamî olmadıkları rahatlıkla görülmektedir. Buna göre bir tercih yapmak zorundayız; hak, adalet, hakîki marifet ve hakiki ilim temelli bir din mi yoksa gücü, iktidarı, toprak genişletmeyi temel saik sayan bir din mi?

Selam, muhabbet ve dua ile…

Bir rivayet bir değerlendirme
0

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter